VRF sistemi nasıl çalışır?
Sistemin kalbi inverter kompresörlü dış ünitelerdir. Kompresör devri yüke göre değiştiği için sistem, yalnızca o an çalışan iç ünitelerin ihtiyacı kadar akışkan gönderir. İç üniteler duvar tipi, kaset, kanallı veya döşeme tipi olabilir ve her biri kendi kumandası ya da merkezi kontrol üzerinden ayrı ayrı yönetilir.
Dış ve iç üniteler arasında su değil soğutucu akışkan dolaşır. Bu nedenle bina içinde bakır boru hattı, branşman parçaları ve iletişim kablosu bulunur. Toplam boru uzunluğu ve üniteler arasındaki kot farkı, üreticinin belirlediği sınırlar içinde kalmalıdır.
Isı pompası tipi VRF ile ısı geri kazanımlı VRF arasındaki fark nedir?
Isı pompası tipi VRF'de sistem aynı anda ya ısıtma ya da soğutma modundadır; bütün iç üniteler aynı modda çalışır. Isı geri kazanımlı (heat recovery) VRF ise bazı bölgeleri soğuturken diğerlerini ısıtabilir. Soğutulan bölgeden çekilen ısı ısıtma isteyen bölgeye aktarıldığı için bu durumda enerji kullanımı da azalabilir.
Cam cepheli bir ofiste güneş alan tarafın ara mevsimde soğutma, gölgedeki tarafın ısıtma istediği binalarda ya da yıl boyu soğutma gereken mahallerin bulunduğu yapılarda ısı geri kazanımlı sistem değerlendirilmeye değer. Bütün bölgelerin aynı mevsim davranışını gösterdiği binalarda ısı pompası tipi genellikle yeterlidir.
VRF, split klima ve chiller sistemlerinden nasıl ayrılır?
| Kriter | Split / multi split | VRF | Chiller + fan-coil |
|---|---|---|---|
| Ölçek | Tek oda veya küçük alanlar | Orta ve büyük, çok bölgeli binalar | Büyük binalar ve kampüsler |
| Dağıtım | Dış üniteye bir veya sınırlı sayıda iç ünite | Çok sayıda iç üniteye ortak akışkan hattı | Bina içinde su dolaşır; akışkan chiller ünitesinde kalır |
| Bölge kontrolü | Oda bazında | Her iç ünite ayrı | Fan-coil bazında |
| Eş zamanlı ısıtma ve soğutma | Hayır | Isı geri kazanımlı modelde evet | Dört borulu tasarımda evet |
| Mekân ihtiyacı | Çok az | Dış ünite alanı ve boru şaftları | Makine dairesi, pompa ve ekipman alanı |
Seçim; binanın yük profiline, mimari kısıtlara ve işletme beklentisine göre proje aşamasında yapılır.
VRF hangi binalara uygundur?
VRF özellikle bölge sayısı fazla olan, kullanım saatleri bölgeden bölgeye değişen ve makine dairesine yer ayırmak istenmeyen binalarda öne çıkar:
- Ofis binaları ve plazalar
- Oteller ve apart oteller
- Okullar ve eğitim binaları
- Klinikler ve muayenehaneler
- Mağazalar ve showroomlar
- Büyük konutlar ve villalar
Çok büyük, sürekli ve yüksek yükle çalışan tesislerde ise chiller tabanlı sistemler veya prosese özel çözümler de karşılaştırılmalıdır.
VRF projesinde nelere dikkat edilmeli?
Soğutucu akışkan bina içinde dolaştığı için küçük hacimli odalarda olası bir kaçakta oluşabilecek akışkan yoğunluğu hesaba katılmalıdır. EN 378 gibi standartlar, sistemdeki akışkan miktarı ile mahal hacmi arasındaki ilişkiye bu amaçla sınırlar getirir; tasarımda bu kontrol yapılmalıdır.
VRF kendi başına taze hava sağlamaz. İç hava kalitesi için ısı geri kazanımlı havalandırma cihazı veya klima santrali ayrıca planlanmalıdır. Kontrol sistemi, gerekiyorsa farklı kullanıcılar arasında tüketim paylaştırma ve bakım erişimi de baştan konuşulmalıdır.
Binanızın bölge yapısına uygun sistemi belirlemek için ücretsiz keşif talep edebilirsiniz.
Sık sorulan sorular
VRF ile multi split aynı şey mi?
Hayır. Multi split, bir dış üniteye sınırlı sayıda iç ünitenin bağlandığı daha küçük ölçekli bir çözümdür. VRF çok daha fazla iç üniteyi ortak bir hatla besler ve akışkan debisini bölgelerin ihtiyacına göre değiştirir.
VRF ile hem ısıtma hem soğutma yapılır mı?
Evet. Isı pompası tipi sistem mevsime göre ısıtma ya da soğutma yapar; ısı geri kazanımlı sistem ise farklı bölgelerde ikisini aynı anda yapabilir.
VRF taze hava sağlar mı?
Hayır. VRF iç havayı ısıtır veya soğutur. Taze hava için ayrı bir mekanik havalandırma sistemi planlanmalıdır.
Mevcut bir binaya VRF kurulabilir mi?
Çoğu zaman kurulabilir; su tesisatına göre daha ince bakır hatlar kullanıldığı için tadilatlarda avantaj sağlayabilir. Boru güzergâhı, dış ünite yeri ve elektrik altyapısı yerinde incelenmelidir.
VRF'nin bakımı nasıl yapılır?
Filtre temizliği, drenaj kontrolü, dış ünite serpantin temizliği ve arıza kayıtlarıyla çalışma verilerinin kontrolü periyodik olarak yapılmalıdır. Bakım sıklığı kullanım yoğunluğuna ve üretici önerisine göre belirlenir.